Budowa mózgu jest dosyć dobrze poznana, jak również wiadomo też dokładnie która część mózgu odpowiada za określoną czynność związaną z funkcjonowaniem człowieka (oddychanie, ruch mięśni etc.). Gorzej jest natomiast z odpowiedziami na pytania: „jak to działa” i dlaczego funkcjonuje w taki, a nie inny sposób.
Mózg – a konkretnie mózgowie – obejmuje trzy elementy: mózg, pień mózgu i móżdżek. Położone oczywiście w jamie czaski i otoczone jest oponami mózgowo-rdzeniowymi, które z kolei są wypełnione płynem mózgowo-rdzeniowym.
Najogólniej budowę mózgu można podzielić na półkule – prawą i lewą. Te z kolei dzielą się na cztery płaty mózgowe: polityczny, skroniowy, czołowy i ciemieniowy. Każdy z tych płatów odpowiada za ściśle określone funkcje.
Płat czołowy – odpowiada przede wszystkim za czynności ruchowe, jak również za czynności psychiczne. Kiedy ten płat zostanie uszkodzony następuje najczęściej niedowład określonej kończyny. Ciekawostką jest natomiast to, że określone uszkodzenia tego płatu mogą doprowadzić do zaburzeń cech osobowości czy zmiany charakteru człowieka, przyzwyczajeń. Niestety, mechanizm ten ciągle nie jest doskonale poznany i nie sposób odpowiedzieć, „jak zmienić płat czołowy by dana osoba zmieniła określone cechy osobowości”.
Płat ciemieniowy – odpowiedzialny jest za sferę uczuć i generalnie wszelkie doznania czuciowe. Uszkodzenie tego płata powoduje przeciwstronną niedoczulice.
Płat potyliczny – odpowiada za wzrok, znajdują się w nim ośrodki wzrokowe. Uszkodzenia tego płata mogą prowadzić do całego szeregu różnych zaburzeń związanych ze wzrokiem i polem widzenia. Jednym z ciekawszych i obrazujących, jak skomplikowany jest mózg, może być zaburzenie zwane „aleksja” – polega na tym, że człowiek traci umiejętność czytania. Częściową lub całkowitą, polegającą na niemożności „składania” wyrazów lub poszczególnych liter. Krótko mówiąc – pacjent po napisaniu przez siebie tekstu traci możliwość jego przeczytania.
Płat skroniowy – odpowiada za doznania związane ze słuchem i podobnie jak w płacie potylicznym, jego uszkodzenie może doprowadzić do szeregu chorób i zaburzeń, o których można poczytać w innych miejscach niniejszego serwisu.
Zewnętrzna powierzchnia półkul mózgowych jest pokryta jedną z najciekawszych części mózgu – korą mózgową. Stworzona i zbudowana jest z tzw. istoty szarej, która z kolei składa się z miliardów neuronów – niektóre badania mówią o liczbie przekraczającej 10 miliardów neuronów w każdym mózgu. Warto dodać, że sama kora ma zaledwie około 3-4mm. Charakterystyczna cechą kory mózgowej jest jej specyficzne pofałdowanie, które można zobaczyć na wielu filmach – powoduje to, że przy stosunkowo niewielkiej „grubości” kora mózgowa zajmuje bardzo dużą powierzchnię w mózgu – która wynosi, uwaga, aż około 2 metrów kwadratowych (!).
W korze mózgowej analizowane są odbierane z zewnątrz informacje z narządów zmysłu, jak smak czy zapach.
Uszkodzenie kory mózgowej może prowadzić do szeregu ciężkich chorób – począwszy od padaczki po niedowład, zaburzenia mowy czy niedowidzenie.
We wnętrzu każdej z półkul mózgowych znajdują się skupiska komórek nerwowych, które nazywane są zwojami nerwowymi (występują poza ośrodkowym układem nerwowym). Odpowiadają za bardzo ważną funkcję, jaką jest regulowanie napięcia mięśni i po prostu umożliwiają codzienne, normalne funkcjonowanie i poruszanie się w automatyczny dla nas sposób.
Już wkrótce ciąg dalszy...